جمله معروف «Not your keys, not your coins» خلاصهای از مهمترین اصل امنیت رمزارز است: هر کسی که کلید خصوصی را در اختیار دارد، مالک واقعی دارایی است. طراحی درست مدیریت کلید، ستون اصلی هر کیف پول، صرافی یا سرویس مالی بلاکچینی است.
کلید خصوصی، کلید عمومی و آدرس
کلید خصوصی عددی تصادفی و محرمانه است. کلید عمومی از آن مشتق میشود و آدرس کیف پول نیز از کلید عمومی. امضای تراکنش با کلید خصوصی انجام میشود و هر کسی میتواند با کلید عمومی صحت امضا را بررسی کند، بدون اینکه کلید خصوصی فاش شود.
انواع کیف پول
امانی (Custodial)
کلیدها نزد ارائهدهنده سرویس (مثلاً صرافی) است. تجربه کاربری سادهای دارد، اما کاربر باید به امنیت و صداقت ارائهدهنده اعتماد کند.
غیرامانی (Non-Custodial)
کلید فقط در دستگاه کاربر تولید و نگهداری میشود. کیف پول وب KMT بر همین اساس طراحی شده است: امضا در مرورگر کاربر انجام میشود و سرور هرگز کلید را نمیبیند.
چندامضایی (Multisig) و MPC
انجام تراکنش به تأیید چند کلید مستقل نیاز دارد (مثلاً ۲ از ۳). برای خزانه سازمانها، این مدل خطر نفوذ به یک دستگاه یا خطای یک فرد را به شدت کاهش میدهد.
بهترین شیوهها برای کاربران
- عبارت بازیابی (Seed Phrase) را آفلاین و روی کاغذ یا فلز نگه دارید؛ هرگز عکس نگیرید و در فضای ابری ذخیره نکنید.
- برای مبالغ بزرگ از کیف پول سختافزاری استفاده کنید.
- هیچ سرویس یا پشتیبانی معتبری عبارت بازیابی شما را درخواست نمیکند.
- آدرس مقصد را قبل از تأیید، از روی صفحه کیف پول بررسی کنید.
بهترین شیوهها برای سرویسدهندگان
- کیف پول داغ و سرد: فقط موجودی عملیاتی روزانه روی سرور آنلاین باشد.
- حداقل امتیاز: سرویسی که تراکنش امضا میکند باید جدا، با دسترسی محدود و بدون سرویسهای اضافه اجرا شود.
- دسترسی فایل: فایل کلید فقط برای کاربر سرویس قابل خواندن باشد.
- امضا فقط پس از تأیید: در صرافی KMT، واریز توکن فقط پس از تأیید سروربهسرور پرداخت انجام میشود.
- پشتیبان رمزگذاریشده و آزمودهشده: نسخه پشتیبان کلید باید در مکان جدا نگهداری و بازیابی آن آزمایش شود.
- ماژول امنیت سختافزاری (HSM): برای مقیاسهای بزرگ.
بیشتر سرقتهای بزرگ رمزارز نتیجه شکستن رمزنگاری نبودهاند؛ نتیجه مدیریت ضعیف کلید بودهاند.